در جواب مقاله " توزیع سی دی های بحث برانگیز به بهانه رواج طب سنتی " چاپ شده در روزنامه جام جم مورخه 89/6/21 فرصتی ایجاد شد که چند نکته جالب و ارزشمند از طب سنتی ایران به جامعه ایرانی تقدیم شود، هر چند ظاهرا نویسنده مقاله نه تخصصی در این باب داشته و نه تحقیق و تفحصی و جالب تر آنکه آنرا در مبحث گروه جامعه نشریه بیان کرده اند و محتوای سی دی ها را نه تنها طبی و تخصصی فرض نکرده اند ، بلکه بیشتر نظر به نوعی سوء استفاده و بزه اجتماعی داشته اند، که موضوع را بغرنج تر می کند،

البته ما خوشحال می شویم که سی دی ها بحث برانگیز شوند، و اصولا ما به دنبال برانگیختن بحث طب سنتی و محافل و مجامعی هستیم که در آنجا از آنچه می گوئیم به صورت علمی دفاع کنیم، پس هر چه بحث برانگیز تر باشد بهتر و ما از بحث یا انتقاد رویگردان نیستیم بلکه از آن استقبال هم خواهیم کرد. مشروط به آنکه ناقد ما سخن از سر آگاهی بگوید نه غفلت که رسم هر بحث علمی تسلط طرفین بر موضوع بحث است.
اما نکته ای که قبل از جوابیه باید به عرض مردم ایران و به گوش علاقه مندان طب سنتی و دست اندرکاران آموزش آن باید برسد، نقشه انحصار و معرفی طب سنتی در یک چهار چوب تنگ دانشگاهی است هر چند ما به کرات و اخیراً در مقاله ای مبسوط نواقص و پیامدهای تاسیس PHD طب سنتی را گوش زد نمودیم که بماند، آنچه مهم تر است توطئه محدود کردن پذیرش و تدریس طب سنتی در دایره ای بسیار کوچک است زیرا این اقیانوس را نمی توان در کاسه ای گنجاند . اما نتیجه نهایی و حاصل از این محدودیت فنا شدن نتایج تلاش های هزاران فرد آگاه به طب سنتی و پزشکان با تجربه و علاقه مند است که نهایتاً به علت محدودیت بسیار زیاد، آن از جهت انتفاع ساقط می شود در مقاله آمده است که یکی از مسئولین مرتبط با موضوع گفته اند که طب سنتی توانایی پذیرش 30% از بار بیماریهای جامعه امروزی را دارد، سوال ما از این مسئول محترم این است که پذیرش 25 دانشجو در رشته طب سنتی در سال در مقابل پذیرش چند هزار نفری پزشکان و داروسازان رشته ی مرتبط پزشکی، چه معنی می تواند داشته باشد، اگر بخواهیم 30% از بار سلامت اجتماعی را به پزشکان طب سنتی واگذار کنیم در برابر یکصد و بیست هزار پزشک کلاسی باید حدود 40000 متخصص طب سنتی داشته باشیم
به نظر می رسد تا تحقق این هدف نزدیک به هزار سال فاصله داریم، این تناقض محتوایی در مقاله جلب نظر می کند، اصولاً طب سنتی متکی برتجارب است و تجارب هزاران پزشک و علاقه مند که در ورود به دانشگاه طب سنتی به علت محدودیت شدید ظرفیت ، توفیق رفیق شان نبوده است چه کنند؟ آیا باید تمام اندیشمندان ، صاحب نظران و محققان و پزشکان مجرب به کنج خلوت بخزند چون وارد رشته PHD طب سنتی نشده اند، این اقدام به جز نابودی طب سنتی چه در بر خواهد داشت جمله ، طب سنتی در راه است که در مقاله آمده است نیز حاوی همین تناقض محتوایی است زیرا این ره نه صد ساله بلکه چند هزار ساله خواهد بود و تراژدی حذف ظاهراً آکادمیک طب سنتی بار دیگر با جلوه ای تازه صورت می گیرد همان حادثه ای که هفتاد سال قبل برای طب ایرانی پیش آمد.
طب سنتی بر خواسته از میان مردم و از اندیشه اطباء اندیشمند تاریخ ماست
و منبع تولید علم نیز هیچگاه منحصر به گروه خاصی نبوده است و اگر بخواهیم طب سنتی ما همچنان برود نباید محدود گردد . اما ضابطه مند بودن آن امری است که مطلوب و ممدوح ما نیز بوده و خواهد بود
تناقض دیگر در محتوای مقاله یکی از اظهارات مسئول محترم ، راجع به کند بودن طب سنتی است ایشان می فرمایند :
" طب سنتی ذات آن کند اثر بودن است در درمان بیماریهای حاد خیلی موثر نیست "
سئوال ما این است طب سنتی که در طی هزاران سال آلام و بیماریهای حاد و مزمن بشری را درمان کرده و توان خود را در این زمینه به اثبات رسانده است ، چگونه لقب ناتوان و کند گرفته است
بسیاری از درمانها در طب سنتی تاثیر سریع و آنی دارند ، کتاب برء الساعه رازی و بسیاری از درمانها در کتب قانون ، طب اکبری ، کامل الصناعه – مخزن الادویه و بسیاری منابع دیگر جهت درمانهای فوری مطرح شده است ، در کجای این تقسیم بندی قرار دارد ، چرا اینچنین کارایی و فوائد طب سنتی کشور خود را زیر سوال ببریم ، مایه تاسف است
اما در جواب این نعل های آهنی و تیغ زدن گوش کودکان و نوزادان که امروزه مکرر در محافل مختلف مطرح شده است ، ما مستند به منابع اصلی و معتبر طب سنتی ایران سخن می گوئیم . فرهنگ غنی طب ایرانی در طول تاریخ توسط حکما ، با حکمت و دقت به مردم آموزش داده شده و در زندگی روزمره مردم وارد شده است ، نوعی آهن نعل که ساختار ویژه ای داشته است بطور گسترده ای در ایران بویژه در خطه شمال بکار می رفته است این قطعات آهنی را در داخل دیگ غذا قرار می دادند ، ظاهر قضیه برای خوشرنگ شدن بعضی از انواع خورش ها بوده است ( مانند فسنجان ) اما باطن قضیه نوعی درمان یا پیشگیری در این کار مد نظر بوده است ، کفگیر های آهنی یا حسوم نیز در دیگ ها به همین منظور بکار می رفتند . مقصود از کاربرد آهن در رژیم غذایی چه بوده است ؟ اگر منابع طب سنتی ایران را تورقی کنید در مبحث حدید یا آهن یا ماء الحدید یا آب آهن به نکات بسیار مهمی خواهیم رسید در یک دید کلی آبی که از معدن آهن می گذرد یا ظرف آهنی که در آن آب یا غذا می جوشد ، و آبی که در آن آهن تفته را خاموش می کنند ( آب آهن تفته ) در هفده مورد از انواع بیماریها به شرح ذیل تاثیر دارد :

1. ضعف طحال یا بزرگی آن (هر دو مورد می تواند ناشی از بیماری های متفاوت باشد)
2. ضعف معده(به علت شلی یا نقصان هضم)
3. ضعف کبد
4. جراحات یا زخم های سیستم گوارشی از دهان تا مقعد
5. بواسیر و جراحات احشائی به طور کلی جرحات داخلی
6. دردهای ناحیه مقعد و کف لگن
7. عفونت روده و اسهال ها و بخصوص اسهال های مزمن
8. عفونت هاری ناشی از سگ هار به خصوص در مرحله ترس از آب(هیدروفوبی)
9. زردی رخسار و رنگ پریدگی(ناشی از کم خونی فقر آهن در اکثر موارد)
10. هیضه اختلال گوارشی پس از پر خوری یا خوردن غذای نا مناسب با تهوع، استفراغ و اسهال
11. آب آوردن شکم یا آسیت(إستسقاء)
12. سلس البول یا آمدن ادرار قطره قطره و بدون کنترل فرد بیمار(dribbling)
13. در بیماری های قلبی و خفقان
14. در تقویت کلیه ها
15. تقویت نیروی جنسی
16. تقویت اشتهاء
17. موثر در اکثر امراض ناشی از سرد مزاجی(امراض بارده)

حکیم بزرگ ایرانی عقیلی خراسانی می گوید آب چه از معدن آهن برآید یا آنکه آهن تفتیده را در آن خاموش کنند در درمان اختلالات طحال نافع است (1)
جرجانی در ذخیره خوارزمشاهی می گوید آب معدن آهن همه احشاء را سود دارد و خاصه معده را و گرده ( کلیه را ) و باه ( نیروی جنسی ) را زیاد می کند(2)
رازی طبیب نابغه ایرانی می گوید آب آهن خاصیت قبض دارد و اندکی ترش مزه است برای رفع قبض آن باید آنرا با آب عسل خورد . سپس منافع متعددی برای آن بر می شمارد (3)
استفاده از قطعات آهنی از جنس نعل یا ظروف ویژه آهنی و حسوم با این حکمت بوده است.
در تعداد زیادی از منابع معتبر طب سنتی ترکیب آب آهن آمده است به جهت خودداری از اطاله کلام به آدرس های موجود در منابع معتبر که آخر این مقاله آمده است ارجاع داده می شود
به نظر می رسد که مساله مجاورت آب و آهن به آزاد سازی یون در آهن بیانجامد در آخرین مقالات از جمله
تحقیقات اخیر ، مساله خوردگی یا حل شدن آهن در مقیاس یون مطرح شده است (4)
2H2O +Fe = Fe⁺⁺ +2H+2OH
با احتمال افزایش جذب آهن در چنین شرایطی می توان به روش درمان کم خونی فقر آهن یا تعداد قابل توجهی از بیماریها امیدوار بود
و اما در ارتباط با زردی نوزادان و حجامت لاله گوش یا تیغ زدن لاله گوش جزو موارد بسیار متداول در منابع طب سنتی است
شیخ الرئیس در جلد سوم قانون در مبحث بیماریهای کیسه صفرا بروز یرقان را بجز اختلالات کبدی به انسداد مجاری صفراوی نسبت می دهد و خونگیری بصورت فصد را جزو روش های درمانی مطرح می کند و می گوید چنانچه فصد امکان پذیر نبود ( در اطفال منع شده است ) حجامت کنید (5)
در خلاصه الحکمه عقیلی شیرازی آمده است که حجامت در اطفال کم سن و سال به صورت تیغ زدن لاله گوش کفایت می کند (6)
در تمامی منابع فصد و حجامت به عنوان یک روش درمانی مطرح شده است و آنچه را که ما بیان داشته ایم مبتنی بر منابع معتبر بوده است با این حال ما آماده مناظره و مباحثه پیرامون موضوعات ادعایی خود هستیم مشروط بر آنکه در جوی علمی و بدور از پیش داوری صورت گیرد
والسلام

---------------------------------------------------------------------
منابع و ارجاعات

1. عقیلی خراسانی شیرازی، محمد حسین خلاصه الحکمه جلد اول صفحه 462 انتشارات اسماعیلی سال 1385
2. جرجانی، محمد ابن احمد الحسینی جلد سوم صفحه 63 دوره چهارجلدی با مقدمه دکتر جلال مصطفوی چاپ بهمن
3. زکریای رازی محمد منافع الاغذیه و مضارها مذکور در پاورقی 5 تحت عنوان آبی که آهن دارد صفحه 44 همان منبع
4. عنوان مقاله اصول خوردگی فلز ( آهن ) در آب شیرین پرفسور Langelier به نقل از Shabboo.blogfa.com
5. ابن سینا حسین ابن علی القانون فی الطب المجلد الثالث ص 194 یرقان الاسود و الاصفر
6. عقیلی خراسانی محمد حسین خلاصه الحکمه جلد دوم ص 1038 مبحث اخلاط عفونی

------------------------------------------------------------------------

سایر منابع معتبر مذکور در ارتباط با بحث مربوطه
1) ابن سینا. حسین بن علی. قانون در طب . کتاب سوم. جلد اول صفحه 540 ترجمه عبدالرحمن شرفکندی نشر سروش 1368
2) ابن سینا. حسین بن علی. قانون در طب . کتاب سوم. جلد اول صفحه 353 ترجمه عبدالرحمن شرفکندی نشر سروش 1368
3) ابن نفیس الشامل فی صناعه الطبیه جلد نهم صفحه 311 چاپ دانشگاه علوم پزشکی ایران
4) زکریای رازی، محمد "منافع الاغذیه و مضارها"
5) انطاکی داوود "تذکره فی العلاج بالاعشاب" چاپ دار ابن هیثم مصر قاره صفحه 150
6) عقیلی خراسانی میر محمد حسین مخزن الادویه تحقیق از سید مرتضی ابطحی نشر حبل المتین جلد دوم صفحه 397
7) حسینی مومن تحفه المومنین صفحه 289 با مقدمه آقای روضاتی نشر مهدوی سال 1376
8) دیباچه کتاب مربوط به دکتر محمد مهدی اصفهانی و ناشر موسسه مطالعات تاریخ پزشکی و طب اسلامی دانشگاه علوم پزشکی ایران
9) ارزانی حکیم محمد اکبر طب اکبری جلد اول مبحث هیضه صفحه 608 که هیضه را حرکت مواد فاسده که به قی و اسهال مندفع می شوند و در منبع دیگر میزان الطب ارزانی (همان مولف) هیضه را دفع مواد هضم ناشده و فاسده از معده به طریق قی و اسهال می گوید صفحه 256 چاپ 1380 نشر سما
10) عبارت ابن نفیس در الشامل این است" إذا اطفئ کراراً انفع دواء للمکلوب" جلد 9 صفحه 311
11) عبارت عقیلی و آب آهن تاب جهت رفع زردی رخسار نافع است همان منبع صفحه 397
12) ابن سینا، حسین بن علی، قانون در طب، کتاب سوم، جلد سوم، صفحه 236 ترجمه عبدالرحمن شرفکندی نشر سروش 1368
13) ابن سینا، حسین بن علی، قانون در طب، کتاب سوم، جلد اول صفحه 540 ترجمه عبدالرحمن شرفکندی نشر سروش 1368
14) عقیلی خراسانی، میر محمد حسین، مفردات مخزن الادویه، با تحقیق مرتضی موحد ابطحی جلد دوم صفحه 397 نشر حبل المتین

------------------------------------------------------------------------

مدیریت سایت :

با تشکر از نظرات دلگرم کننده شما طرفداران به حق طب اسلامی و طب سنتی ایران عزیزمان، بدین وسیله مراتب تشکر و قدردانی جناب آقای دکتر روازاده را از تمامی اعضای خانواده حامیان تولید و تغذیه سالم و طرفداران طب جامع ایرانی که دلسوزانه و با آگاهی کامل در راستای ترویج فرهنگ غنی طب سنتی گام برداشته و از این حرکت حمایت کامل می نمایند، اعلام می دارد.

مطمئناً به فضل خداوند متعال این حمایتها، نظرات و تماس های مکرر شما با روزنامه درج کننده مقاله مربوطه جهت اعلام مراتب اعتراض، همانگونه که اثرات بازدارنده خود را داشته، از تکرار این گونه انتقادات غرض ورزانه جلوگیری خواهد کرد.